Δράκοι : Η αλήθεια πίσω από το μύθο - The Daily Owl

“Τα χρόνια πέρασαν και κάποια πράγματα που δεν έπρεπε να ξεχαστούν, χάθηκαν. Η ιστορία έγινε θρύλος. Και ο θρύλος έγινε μύθος.” – J.R.R. Tolkien.
Κάπως έτσι συνέβη και με τους δράκους . Αυτά τα μυθικά πλάσματα έχουν παγώσει στο χρόνο μέσα στις ιστορίες και τα παραμύθια χιλιάδων διαφορετικών λαών ανά τους αιώνες, τρομάζοντας μικρά παιδιά και ενήλικες μόνο με την αναφορά και τη θύμηση τους. Δεν υπάρχει επιστημονική απόδειξη για την ύπαρξή τους, οπότε το κύριο ερώτημα είναι πως κατάφεραν να κυριαρχήσουν στις παραδόσεις των ανθρώπων χωρίς στην ουσία να είναι υπαρκτά όντα; Μήπως η ανάγκη των θρησκειών να επιβληθούν σε ένα κόσμο που το μαγικό πάντα ήταν συνώνυμο του τρομακτικού, κατάφερε να δημιουργήσει αυτά τα “τέρατα” που αντιπροσώπευαν το κακό;  Ή μήπως οι κλιματικές αλλαγές σε συνδυασμό με τη μανιώδη προσπάθεια των ανθρώπων να κυνηγήσουν και να εξολοθρεύσουν κάθε τι διαβολικό, συνέβαλαν στο να χαθεί κάθε έγκυρη απόδειξη για την ύπαρξη τους; Το μόνο σίγουρο είναι ότι οι δράκοι φαντάζουν μαγικοί και μυστήριοι στα μάτια των ανθρώπων και αυτός είναι ο βασικός λόγος που κινούν το ενδιαφέρον μας εδώ και τόσους αιώνες.

Αρχικά, γνωρίζουμε ότι οι δράκοι θεωρούνται ερπετόμορφα πλάσματα , μερικές φορές φτερωτά με 4 πόδια, άλλες φορές με ουρά φιδιού. Διέθεταν λέπια, νύχια, κέρατα και μπορούσαν να εκτοξεύουν φωτιά. Στις ιστορίες πάντα παρουσιάζονται ως πανέξυπνα όντα, άπληστα, σαρκοφάγα τα οποία συνήθιζαν να ζουν σε σκοτεινά απομονωμένα μέρη, όπως σε σπηλιές. Υπήρχαν βέβαια και θαλάσσιοι δράκοι οι οποίοι διατάρασσαν τις ζωές των ανθρώπων που ζούσαν δίπλα στη θάλασσα. Συχνά, σε μεταγενέστερες ιστορίες, οι δράκοι παρουσιάζονται ως φρουροί ενός θησαυρού ή ενός πύργου. Από τις πρώτες αναφορές σε δρακόμορφο πλάσμα, που έγινε αιώνες πριν, είναι αυτή των Βαβυλωνίων .

• Η Τιαμάτ ήταν μία θεότητα των Βαβυλωνίων η οποία είχε μορφή θαλάσσιου δράκου και θεωρείτο ότι συνέβαλε στη δημιουργία του κόσμου.

• Πέρα όμως από τους λαούς της Μεσοποταμίας δεν πρέπει να ξεχνάμε και έναν άλλον λαό, που ο πολιτισμός του έχει αντέξει μέσα στους αιώνες και ριζώνει χιλιετίες πριν από τους άλλους. Οι λαοί στον Ασιατικό χώρο, από πολύ παλιά είχαν διαφορετική άποψη για τους δράκους. Για αυτούς συμβόλιζαν τη δύναμη, το θάρρος, την ανδρεία, τον ηρωισμό και τη σοφία. Συνήθως φρουρούσαν υδάτινες περιοχές, ήταν πνευματικά όντα, διέθεταν υπερφυσικές δυνάμεις και στόλιζαν τα εμβλήματα πολλών δυναστειών. Δοξάζονται από το λαό μέχρι και σήμερα σε όλες τις περιοχές της Ασίας, με μικρές διαφοροποιήσεις λόγω του χωρισμού των χωρών.

• Στην αρχαία ελληνική μυθολογία αντίθετα οι δράκοι παρουσιάζονταν ως τρομερά τέρατα είτε θαλάσσια είτε ερπετά. Η λέξη δράκων προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη δέρκομαι που σημαίνει βλέπω καθαρά. Οι πιο γνωστοί δράκοι ήταν η Λερναία Ύδρα, ο Πύθων, ο Λάδων, ο Δράκος της Κολχίδας που προστάτευε το Χρυσόμαλλο Δέρας και ο Υιός του Άρεως ο οποίος φρουρούσε την Αρεία πηγή της Θήβας.

Στο μεταγενέστερο χώρο της Ευρώπης υπάρχουν πολλές ομοιότητες μεταξύ των δράκων, αλλά και αρκετές διαφορές, οι οποίες ποικίλουν από κουλτούρα σε κουλτούρα.

• Στη Σλαβική μυθολογία οι δράκοι συχνά ονομάζονταν smok (σμοκ). Διέθεταν 3 κεφάλια και είτε ήταν προστάτες της σοδειάς και της γονιμότητας των εδαφών είτε ήταν αρσενικοί και σεξουαλικά επιθετικοί  και πολύ συχνά ζευγάρωναν με ανθρώπους. Σύμφωνα με έναν πολωνικό μύθο ο πιο γνωστός δράκος, ο επονομαζόμενος Wawel , ξεγελάστηκε από έναν τσαγκάρη, ο οποίος σχεδίασε ένα πρόβατο γεμάτο θειάφι και το τάισε στο δράκο. Ο βασιλιάς Κρακ τον αντάμειψε που σκότωσε το τέρας, κάνοντάς τον επίτιμο πολίτη της Κρακοβίας.

• Στη γερμανική και στη σκανδιναβική μυθολογία οι δράκοι παρουσιάζονταν περισσότερο με τη μορφή γιγαντιαίων ερπετών ( wyverns) και συχνά είχαν φτερά και πόδια . Θεωρούνταν κακός οιωνός, κατηγορούνταν για τον θάνατο των βοοειδών και συχνά φέρονταν άπληστα και πονηρά. Υπήρχαν αρκετές κατηγορίες και πολλά είδη δράκων, στη σκανδιναβική μυθολογία όμως ο πιο γνωστός δράκος ήταν ο Νίντχογκ ( Níðhöggr), ο οποίος ζούσε στις ρίζες του Ίγκντραζιλ (Yggdrasil). Στη γερμανική μυθολογία ο πιο γνωστός δράκος ανήκε στην κατηγορία των firedrake και ήταν πηγή έμπνευσης του Νοσφιστή ( Smaug ) από τον Τζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν , καθώς και του δράκου στο γνωστό έπος Μπέογουλφ ( Beowo lf).

• Στη βρετανική και ουαλική μυθολογία οι δράκοι έμοιαζαν πάρα πολύ με τους σκανδιναβικούς και τους γερμανικούς (wyverns), υπήρχαν όμως και αρκετοί τεράστιοι φτερωτοί δράκοι που θεωρείτο ιπποτικό κατόρθωμα αν τους σκοτώσεις. Η πιο χαρακτηριστική αναφορά δράκου ήταν αυτή στο θρύλο του Αρθούρου. Ο Μέρλιν προφήτευσε μία μάχη μεταξύ δύο δράκων, ενός κόκκινου (το έμβλημα των Ουαλών ) και ενός άσπρου (το έμβλημα των Σαξόνων ). Η προφητεία είχε βέβαια μεταφορική σημασία αλλά πέτυχε το σκοπό της.

• Στον χριστιανισμό οι δράκοι συμβολίζουν κάθε τι σατανικό, καθώς συνειρμικά μοιάζουν με το φίδι που ξεγέλασε τον Αδάμ και την Εύα. Πολύ συχνά βλέπουμε αγίους να σκοτώνουν δράκους, χαρακτηριστικό παράδειγμα ο Άγιος Γεώργιος . Υπάρχουν όμως και άλλες αναφορές πλασμάτων στη Βίβλο που ταιριάζουν στην περιγραφή με δράκο. Γνωστό παράδειγμα ο Λεβιάθαν , ένα θαλάσσιο τέρας που αναφέρεται και στη χριστιανική και στην ιουδα ϊ κή θρησκεία.

Δε μπορούμε να είμαστε σίγουροι λοιπόν ότι ένα τέτοιο πλάσμα ανήκει μόνο στους θρύλους και στις ιστορίες για καληνύχτα. Είναι βέβαια ταλέντο των ανθρώπων να παραφουσκώνουν τις ιστορίες για να εντυπωσιάσουν. Είναι μήπως ανθρώπινο τέχνασμα η όλη ύπαρξη των δράκων; Μήπως βίωσαν την ίδια εξάλειψη όπως οι δεινόσαυροι; Κανείς δε ξέρει. Το μόνο σίγουρο είναι ότι οι δράκοι , θα συνεχίσουν να μαγεύουν το μυαλό των ανθρώπων, κάνοντάς τους να ονειρεύονται μία εποχή γεμάτη ιπποτισμό, πανέμορφες πριγκίπισσες ξωτικά και δρακοκαβαλάρηδες.

ΠΗΓΕΣ