Θανατοφάγοι και Ναζισμός - The Daily Owl
fade
7443
post-template-default,single,single-post,postid-7443,single-format-standard,eltd-core-1.2.1,flow child-child-ver-1.0.1,flow-ver-1.6.3,,eltd-smooth-page-transitions,ajax,eltd-grid-1300,eltd-blog-installed,page-template-blog-standard,eltd-header-type2,eltd-fixed-on-scroll,eltd-default-mobile-header,eltd-sticky-up-mobile-header,eltd-menu-item-first-level-bg-color,eltd-dropdown-default,wpb-js-composer js-comp-ver-6.0.5,vc_responsive

Θανατοφάγοι και Ναζισμός

Από το πρώτο κιόλας βιβλίο “Χάρι Πότερ” οι αναγνώστες είχαν εντοπίσει πολλά κοινά στοιχεία ανάμεσα στους Θανατοφάγους και το Ναζισμό. Η εμμονή των Θανατοφάγων με την καθαρότητα του αίματος και η εχθρότητα προς τους μάγους που ήταν ημίαιμοι ή γεννημένοι από Μαγκλ, θυμίζει πολύ τη ναζιστική ιδεολογία.

 

 

 

Η Tζ.Κ. Ρόουλινγκ έχει παραδεχτεί σε αρκετές συνεντεύξεις της πως όντως οι Θανατοφάγοι είναι εμπνευσμένοι από τους Ναζί, αλλά – όπως έχει πει – για τον Βόλντεμορτ πηγή έμπνευσης δεν ήταν μόνο ο Χίτλερ αλλά διάφοροι ακραίοι ηγέτες, όπως π.χ. ο Στάλιν. Ο Βόλντεμορτ βέβαια είχε ξεπεράσει κατά πολύ την ναζιστική θεωρία περί του “υπερανθρώπου”, αφού μέσω των Πεμπτουσιωτών επεδίωξε την αθανασία, με άλλα λόγια επεδίωξε να γίνει θεός και όχι απλά υπεράνθρωπος, ή υπερμάγος αν προτιμάτε.

 

Η παραδοχή αυτή της Ρόουλινγκ ώθησε πολλούς να ψάξουν για ομοιότητες ανάμεσα σε πραγματικά πρόσωπα που έζησαν κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου – κυρίως Άγγλους και Γερμανούς – και τους ήρωες των βιβλίων της. Όπως ήταν αναμενόμενο ο Βόλντερμορτ ταυτίστηκε με τον Αδόλφο Χίτλερ, ενώ αρκετοί ταύτισαν την οικογένεια των Μπλακ με την οικογένεια των Μίτφορντ.

 

 

 

 

Η οικογένεια των Μίτφορντ ήταν φιλοναζιστική, εκτός από την συγγραφέα Τζέσικα Μίτφορντ, που ήταν το μαύρο πρόβατο της οικογένειας όπως η Ανδρομέδα Μπλακ, ενώ ήταν και το πρότυπο της έφηβης Τζόαν Ρόουλινγκ. Η αδερφή της Τζέσικα, Νταϊάνα, το 1936 παντρεύτηκε τον Όσβαλντ Μόσλι, τον ιδρυτή της Βρετανικής Φασιστικής Ένωσης. Στο γάμο τους παρέστη ως καλεσμένος ο Αδόλφος Χίτλερ, ενώ κουμπάρος του ζευγαριού ήταν ο Γιόζεφ Γκαίμπελς.

 

300px-Flag_of_the_British_Union_of_Fascists.svg

British Union of Fascists

Όμως οι ομοιότητες των χαριποτερικών ηρώων με τους Ναζί και την οικογένεια των Μόσλι/Μίτφορντ δεν περιορίζονται μόνο σε επίπεδο προσώπων, αλλά επεκτείνονται και στα σύμβολα. Το σημάδι σε σχήμα κεραυνού πάνω στο μέτωπο του Χάρι Πότερ είναι ίδιο με το σύμβολο της Βρετανικής Φασιστικής Ένωσης του Μόσλι αλλά και το σύμβολο των SS, το γνωστό Sig – Rune, που ήταν ο διπλός κεραυνός.

images

Sig – Rune

Και στις δύο περιπτώσεις πρόκειται για ένα σύμβολο παρμένο από τους Ρούνους (το αγαπημένο μάθημα της Ερμιόνης), το αρχαίο αλφάβητο των βόρειων λαών της Ευρώπης, για το οποίο ο μύθος λέει πως πρόερχονται από τους θεούς. Η λέξη ρούνος (rune), με βάση την ινδοευρωπαϊκή ρίζα ru, σημαίνει ψίθυρος, μυστικόΑυτό σημαίνει πως μεταδίδονταν μόνο προφορικά από το σαμάνο ή το Δρυίδη προς τον μαθητευόμενο. Για αυτό άλλωστε η χρήση των ρουνικών συμβόλων παρέμενε σε έναν κλειστό ιερατικό κύκλο. Το σύνολο των ρούνων εικάζεται πως  αντιπροσω­πεύει είτε όλη την ιστορία του κόσμου, είτε το ταξίδι της ψυχής μέσα στον κόσμο. Τα εθνικoσοσιαλιστικά και εθνικιστικά/ναζιστικά κόμματα ακόμα και σήμερα χρησιμοποιούν σύμβολα παρμένα από τους Ρούνους , αφού τα θεωρούν ανώτερα αποκρυφιστικά σύμβολα που μόνο εκείνοι – ως μέλη της Άριας φυλής – μπορούν να κατανοήσουν.

Ο ρουνικός κεραυνός συμβολίζει τη νίκη του ήλιου απέναντι στο σκοτάδι και τον θάνατο και άρα κατ’ επέκταση είναι σύμβολο νίκης. Το συγκεκριμένο σύμβολο πάνω στο μέτωπο του Χάρι Πότερ, εκ των υστέρων κατανοούμε πως ήταν ένα προμήνυμα νίκης του ήρωα έναντι του εχθρού του, Βόλντεμορτ και του σκοταδιού που εκείνος και οι Θανατοφάγοι είχαν επιβάλλει στον μαγικό κόσμο. Η Ρόουλινγκ κατόρθωσε μέσω αυτής της χρήσης του συγκεκριμένου συμβόλου, που ήταν και είναι ακόμα ταυτισμένο με τους Ναζί, να του αλλάξει τον συμβολισμό και να το περάσει ως σύμβολο αντίστασης στο ρατσισμό των Θανατοφάγων και κατ’ επέκταση ενάντια σε κάθε μορφή ρατσισμού.

 

 

 

 

Το προφανές βέβαια, σε όλη την ιστορία του Χάρι Πότερ, είναι ο ναζιστικός χαρακτήρας των Θανατοφάγων και του Βόλντεμορτ και η καταδίκη κάθε έννοιας περί ανωτερότητας, με βάση το αίμα και την καταγωγή. Αυτό που δεν είναι προφανές και το κατανοούμε μετά τον αποσυμβολισμό του σημαδιού του Χάρι, είναι η ροπή του ίδιου του Χάρι προς τον ρατσισμό.

Από την αρχή του βιβλίου, μέσα από τη ροή των γεγονότων, μας δημιουργείται η εντύπωση πως ο Χάρι Πότερ είναι εξ αρχής αυτό που ονομάζουμε “καλός ήρωας”. Είναι το παιδί που έχασε, μωρό ακόμα, τους γονείς του εξ αιτίας της εναντίον του εμμονής του Βόλντεμορτ και της πρόθεσής του να τον σκοτώσει, που μεγάλωσε μέσα σε μια εχθρική προς αυτόν οικογένεια και που όταν ανακάλυψε ποιος είναι, τάχθηκε φυσικά κατά των Θανατοφάγων, αφού άλλωστε εκείνοι και ο άλλοτε αρχηγός τους ευθύνονταν για τα βάσανά του.

Το σημάδι όμως του Χάρι μας λέει μια διαφορετική ιστορία. Υπάρχει λόγος που η φονική κατάρα όταν εξοστρακίστηκε χτύπησε τον Χάρι στο κεφάλι, ενώ θα μπορούσε να τον χτυπήσει σε ένα οποιοδήποτε άλλο μέρος του σώματος. Η Τζόαν Ρόουλινγκ με τον τρόπο αυτό δε δημιούργησε απλά τον έβδομο και τελευταίο Πεμπτουσιωτή του Βόλντεμορτ αλλά δημιούργησε και έναν ήρωα με σαφή ροπή προς το ρατσισμό και το κακό γενικότερα. Αν ο Βόλντεμορτ εξ αιτίας της έλλειψης αγάπης, εξελίχτηκε σε ένα βίαιο και εντελώς αμοραλιστή μάγο, ο Χάρι ήταν ήδη σε αυτό το σημείο, εν αγνοία του, από το πρώτο έτος της ζωής του.

 

 

 

Το σημάδι πάνω στο κεφάλι του -και άρα πολύ κοντά στο μυαλό του – τον έχει επηρεάσει πολύ περισσότερο από όσο νομίζει ο ίδιος, αφού δεν είναι ένα απλό σημάδι, αλλά ένας δίαυλος επικοινωνίας με το μυαλό του Βόλντεμορτ. Το ότι δυο τους είναι οι μόνοι ήρωες των βιβλίων που μιλάνε ερπετικά, μιλάνε την “ίδια γλώσσα” δηλαδή, μόνο τυχαίο δεν είναι. Από τη στιγμή που ένα μέρος της ψυχής του Βόλντεμορτ εγκαταστάθηκε μέσα του, άρχισε να τον αλλάζει και σαν άνθρωπο. Άλλωστε η επαφή με κάποιον από τους Πεμπτουσιωτές άλλαζε αυτόματα τον ψυχισμό οποιουδήποτε τους πλησίαζε, πόσο μάλλον όταν ο ίδιος ήταν Πεμπτουσιωτής. Ο Χάρι λοιπόν είχε φυσική ροπή προς τις ρατσιστικές θεωρίες του Βόλντεμορτ και του Σλύθεριν, κάτι που το Καπέλο της Επιλογής αμέσως διέκρινε, για αυτό και επέμενε – ακόμα και στο δεύτερο έτος – πως ο Πότερ έπρεπε να είχε μπει στον κοιτώνα του Σλύθεριν.

 

 

 

Παρά όμως τη ροπή του προς τον ρατσισμό, ο Χάρι επιλέγει ο ίδιος να πάει προς την αντίθετη κατεύθυνση. Μόνος του επιλέγει να πάει στο Γκρίφιντορ και κάθε φορά επιλέγει να ταχθεί κατά των Θανατοφάγων, κάτι που του στοιχίζει πολύ αφού το σώμα του αντιδρά σε κάθε τέτοια απόφαση. Το ότι υποφέρει από πονοκεφάλους και εφιάλτες είναι συνέπεια του ότι έχει επιλέξει να ζήσει ενάντια σε αυτό που θα ονομάζαμε φυσικό για εκείνον. Σε κάθε του πράξη κατά των Θανατοφάγων και του Βόλντεμορτ, ουσιαστικά στρέφεται και κατά του εαυτού του για αυτό και αντιδρά τόσο έντονα ο οργανισμός του.

 

 

 

 

Όμως, όπως πολύ σοφά του είπε ο Ντάμπλντορ, είμαστε οι επιλογές μας και όχι οι δυνατότητές μας, ή οι ροπές μας θα μπορούσαμε να συμπληρώσουμε. Και αυτό θέλει να τονίσει η Ρόουλινγκ μέσα από την ιστορία που έγραψε, μέσα σε πολλά άλλα. Έφτιαξε έναν ήρωα που από πολύ νωρίς κουβαλούσε μέσα του την ψυχή ενός εγκληματία, κάτι που ούτε ο ίδιος ο Βόλντεμορτ δεν είχε βιώσει αφού εκείνος εξελίχτηκε σε εγκληματικό χαρακτήρα, δεν ήταν εγκληματίας από την παιδική του ηλικία. Ο Χάρι όμως αν και φέρει όλο αυτό το βάρος δεν αφήνει να τον παρασύρει αλλά κάθε φορά, με οποιοδήποτε κόστος, επιλέγει να κάνει το σωστό. Πολύ συχνά ως σημείο διαφορετικότητας ανάμεσα στους δύο ήρωες αναφέρεται η αγάπη. Η αγάπη που έλειψε σε όλη τη ζωή του Βόλντεμορτ – και που ποτέ δεν ενδιαφέρηκε να τη βρει – ενώ στην περίπτωση του Χάρι ήταν αυτή που τον προστάτευε ως την ενηλικίωσή του. Όμως η θυσία της μητέρας του και η αγάπη των γονιών του μόνο ως αίσθηση και όχι ως μνήμη υπήρχε σε αυτόν. Ο Χάρι ως τα 11 χρόνια του έζησε μέσα σε ένα περιβάλλον μίσους και καταπίεσης και θα μπορούσε εξ αιτίας αυτής της κατάστασης να εξελιχθεί σε ένα νέο Βόλντεμορτ, σε έναν άνθρωπο δηλαδή ανίκανο να αγαπήσει αλλά και να καταλάβει την αγάπη. Όμως δεν έγινε έτσι.

 

 

 

 

Μέσω αυτού του ήρωα η συγγραφέας είναι σαν να μας λέει πως δεν υπάρχει καμιά δικαιολογία μπροστά σε τέτοιες καταστάσεις. Δικαιολογίες όπως ότι κάποιοι έγιναν ναζί επειδή αυτή η ιδεολογία επικρατούσε στη Γερμανία εκείνης της εποχής και ήταν επόμενο να παρασυρθούν, η Ρόουλινγκ μέσω του Χάρι τις απορρίπτει και λέει σαφώς πως άσχετα με το πώς και πού έχουμε μεγαλώσει η τελική απόφαση είναι δική μας και μας χαρακτηρίζει πάντα.

Το ότι ο Βόλντεμορτ επέλεξε να γίνει αυτό που έγινε, δεν έφταιγε μόνο η έλλειψη αγάπης στη ζωή του, αλλά και το ότι ο ίδιος ήθελε να κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση. Άλλωστε η εκδήλωση μίσους δεν έχει πάντα έρεισμα στην έλλειψη αγάπης, αν μάλιστα σκεφτούμε πως ο Χίτλερ ήταν ερωτευμένος με την Εύα Μπράουν και αυτό ίσως να τον κάνει να φαίνεται χειρότερος από τον Βόλντεμορτ, αφού από κάποιον που δεν έχει γνωρίσει την αγάπη είναι λογική η εκδήλωση μίσους προς όλους. Το πιο εύκολο για τον Χάρι λοιπόν ήταν να ασπαστεί την ιδεολογία των Θανατοφάγων, κάποιοι από αυτούς μάλιστα ήλπιζαν πως θα είναι ο νέος αρχηγός τους, όμως εκείνος ποτέ του δεν διανοήθηκε να κάνει κάτι τέτοιο, δείχνοντας πως δεν υπάρχουν “γεννημένοι” καλοί ή κακοί, παρά μόνο άνθρωποι που μέσα από τις πράξεις τους φαίνεται ποιοι πραγματικά είναι.

 

 

ΠΗΓΕΣ

Avatar

Συντάκτρια άνευ χαρτοφυλακίου|Ενίοτε και με χαρτοφυλάκιο|Όταν μεγαλώσω θα γίνω η Πάστα Φλώρα Β'

2 Comments
  • Avatar
    Whomping Willow

    Ο Voldemort κυριολεκτικά γεννήθηκε χωρίς αγάπη, αφού ο ίδιος ήταν το αποτέλεσμα κάποιου φίλτρου αγάπης, και επίσης έζησε χωρίς αυτή. Δεν είχε την επιλογή να νιώσει και να κατανοήσει αυτό το συναίσθημα, αφού μέχρι και η ίδια του η μάνα τον παράτησε! Ο Potter, από την άλλη, μπορεί να βασανίστηκε από τους κηδεμόνες του, αλλά η αγάπη υπήρχε παντού γύρω του. Γεννήθηκε και επιβίωσε από αυτή, γι’ αυτό και ήταν ευκολότερο να αντισταθεί στη “σκοτεινή πλευρά”.

    October 12, 2015 at 2:45 pm Reply
    • Avatar
      Sophia Atjabou

      Η Μερόπη Γκάουντ, η μητέρα του Βόλντεμορτ, δεν τον παράτησε. Πέθανε στη διάρκεια της γέννας στο ορφανοτροφείο όπου είχε καταφύγει για βοήθεια και όπου μετά έζησε ως τα 11 του χρόνια ο γιος της. Τώρα το πώς και γιατί γεννιέται ο καθένας μας, δεν είμαστε σε θέση να το ξέρουμε. Ευελπιστούμε ότι είμαστε προϊόντα αγάπης όμως αυτό δεν είναι και πάντα βέβαιο, αλλά δε συνεπάγεται πως αν δεν συμβαίνει γεννιούνται μελλοντικοί δολοφόνοι. Σίγουρα έπαιξε ρόλο ότι μεγάλωσε ο Βόλντεμορτ σε ένα περιβάλλον χωρίς αγάπη όμως το να τα φορτώνουμε όλα στο παρελθόν του, δηλαδή στους γονείς του, είναι σαν να τον απαλλάσουμε από τις ευθύνες του και να τον παρουσιάζουμε ως ένα άτομο που απλά ακολούθησε την κακή του μοίρα, δεν είναι όμως έτσι. Όσο αρνητικά κι αν είχαν επιδράσει απάνω του τα παρελθοντικά γεγονότα αλλά και το γεγονός πως μεγάλωσε σε ορφανοτροφείο, ήταν επιλογή του να μην μπει – ούτε από περιέργεια – στον κόπο να δει τι είναι η αγάπη. Όταν ήταν μικρός ίσως αυτό να μην μπορούσε να το κάνει, μεγαλώνοντας όμως επέλεξε να σκοτώνει τους άλλους για να επιβιώσει ο ίδιος, γιατί ουσιαστικά αυτό ήταν ο μοναδικός του στόχος και χρησιμοποίησε την ιδεολογία περί καθαρότητας του αίματος και όσους την πίστευαν για να πετύχει τον σκόπο του, δηλαδή να κυριαρχήσει παντού και να γίνει αθάνατος.

      October 15, 2015 at 6:14 am Reply

Post a Comment