Οι μαύρες γάτες, ο Πόε κι ο Τριβιζάς - The Daily Owl
fade
7910
post-template-default,single,single-post,postid-7910,single-format-standard,eltd-core-1.2.1,flow child-child-ver-1.0.1,flow-ver-1.6.3,,eltd-smooth-page-transitions,ajax,eltd-grid-1300,eltd-blog-installed,page-template-blog-standard,eltd-header-type2,eltd-fixed-on-scroll,eltd-default-mobile-header,eltd-sticky-up-mobile-header,eltd-menu-item-first-level-bg-color,eltd-dropdown-default,wpb-js-composer js-comp-ver-6.0.5,vc_responsive

Οι μαύρες γάτες, ο Πόε κι ο Τριβιζάς

Οι μαύρες γάτες έχουν συνδεθεί αναμφισβήτητα με τη γρουσουζιά. Δεν είναι λίγες οι φορές που στο πέρασμά τους, θεωρείται πως η μέρα δεν θα πάει όπως αναμενόταν, ενώ ελάχιστοι είναι εκείνοι που επιλέγουν να υιοθετήσουν μια μαύρη γάτα. Οι άνθρωποι, όμως, δεν ήταν πάντα τόσο προληπτικοί και δεισιδαίμονες, όπως συμβαίνει σήμερα. Αν κοιτάξουμε το θέμα από ιστορικής πλευράς θα καταλάβουμε πώς οδηγηθήκαμε να συγχέουμε το χρώμα της γούνας τους με την κακή τύχη.

 

Χωροχρονικά πρέπει να ταξιδέψουμε γύρω στο 3000 π.Χ στην Αρχαία Αίγυπτο, όπου οι γάτες λατρεύονταν σχεδόν σαν θεότητες. Τότε ήταν κάτι σαν ροκ σταρ του ζωϊκού βασιλείου, ένα ζώο που το είχαν σε μεγάλη εκτίμηση. Ίσως και να έχετε ακούσει το μύθο που ήθελε μία πριγκίπισσα να κοιμάται στις όχθες του Νείλου, η οποία θα πέθαινε απ’ το δάγκωμα ενός φιδιού, αν δεν την είχε γλιτώσει μία γάτα. Το να σκοτώσει κάποιος μία γάτα θεωρούνταν κοινωνικό αδίκημα, ενώ οι γάτες ταριχεύονταν μαζί με τους ιδιοκτήτες τους μετά το θάνατό τους, για να τους συντροφεύουν και στη μεταθανάτια ζωή. Αυτή την περίοδο ευδαιμονίας οι γάτες έφτασαν στο σημείο να αναπολούν κατά τον Ευρωπαϊκό Μεσαίωνα, καθώς συνδυάστηκαν με την εμφάνιση των μαγισσών. Σαφώς και δεν υπήρχαν μάγισσες. Αυτό που συνέβαινε ήταν πως φτωχές μόνες γριούλες φρόντιζαν και τάιζαν τις αδέσποτες γάτες (ΟΚ, αυτό ισχύει και σήμερα!). Κάποιες απ’ τις γάτες ήταν μαύρες και τις κατηγόρησαν για συνενόχους στην εξάσκηση μαύρης μαγείας.

Αυτή η αντίληψη έγινε πιο διαδεδομένη όταν βάσει μίας λαϊκής δοξασίας, ένας πατέρας και ένας γιος άρχισαν να ταξιδεύουν γύρω στο 1560 μ.Χ. Μια νύχτα με ολόγιωμο φεγγάρι συνάντησαν στο Λινκονσάιρ μια μαύρη γάτα, την οποία άρχισαν να λιθοβολούν. Το άτυχο ζώο, τρομαγμένο καθώς ήταν, κρύφτηκε στο σπίτι μιας γυναίκας την οποία υποπτεύονταν πως ήταν μάγισσα. Την επόμενη μέρα, πατέρας και γιος συνάντησαν τη γυναίκα, η οποία κούτσαινε και είχε μελανιές, γεγονός που συνδέθηκε με τη χτυπημένη γάτα. Έτσι, στο Λινκονσάιρ που δε γνώριζαν τι θα πει ενδοοικογενειακή βία, πιστεύτηκε πως οι μάγισσες μεταμορφώνονται σε μαύρες γάτες τα βράδια, μια δυσειδιαμονία που γνώρισε έξαρση στο Σάλεμ της Αμερικής κατά το κυνήγι μαγισσών.

 

Μπορεί τα δεινά των μαύρων γατών ανά τους αιώνες να φαίνονται μακρινά και κάποιοι λαοί να τις θεωρούν οιωνό καλής τύχης – όπως οι Σκωτσέζοι για παράδειγμα – στη λογοτεχνία, όμως, η μαύρη γάτα χρησιμοποιήθηκε ως μοτίβο, κατά μία έννοια, για να ξεπεραστούν αυτές τις προλήψεις. Δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι ο “Μαύρος Γάτος” του Πόε και “Η τελευταία μαύρη γάτα” του δικού μας Τριβιζά.

Πιο συγκεκριμένα, ο Μαύρος Γάτος είναι μία ιστορία τρόμου δοσμένη απ’ την οπτική γωνία του ήρωα, του οποίου δε μαθαίνουμε ποτέ το όνομα. Ο ήρωας, λοιπόν, αρχικά έδειχνε μεγάλη αγάπη για τα ζώα, μα ιδιαίτερη στο μαύρο γάτο, τον Πλούτωνα, που είχαν με τη γυναίκα του. Ο Πλούτωνας ήταν η συντροφιά του ήρωά μας, μέχρι τη στιγμή που έγινε αλκοολικός. Μια μέρα που γύριζε απ’ το καπηλειό, ο Πλούτωνας τρομαγμένος από το αφεντικό του, που είχε αλλάξει λόγω του αλκοόλ, προσπαθεί να αποτραβηχτεί όταν εκείνος πήγε να τον πιάσει, όμως, ο σουγιάς του τον βρίσκει στο μάτι, αφήνοντας το ζώο μονόφθαλμο. Το αλκοόλ είχε ξεβράσει στην επιφάνεια τις αιμοδιψείς τάσεις του, καθώς αργότερα αποφασίζει να τον κρεμάσει από ένα δέντρο. Την ίδια νύχτα το σπίτι τους παίρνει φωτιά. Ως τιμωρία για το θάνατο του Πλούτωνα, θα μπορούσε να πει κανείς… Από τα ερείπια έχει διασωθεί ένας μόνο τοίχος με το αποτύπωμα της κρεμασμένης γάτας. Κι ενώ αρχικά ο ήρωας ενοχλείται, αποφασίζει να το εξηγήσει λογικά και το προσπερνά όταν βρίσκει μια ίδια γάτα με τον Πλούτωνα. Η μόνη της διαφορά ήταν πως είχε μια άσπρη φούντα, η οποία φαινόταν στον ήρωα πως σιγά σιγά έπαιρνε το σχήμα αγχώνης, γεγονός που τον εξαγρίωνε. Μία μέρα που βρισκόταν στο κελάρι με τη γυναίκα του, η γάτα μπλέχτηκε στα πόδια του κι εκείνος νευριασμένος πήρε το τσεκούρι για να τη χτυπήσει. Όμως, η λεπίδα βρήκε τη γυναίκα του κι εκείνος αποφάσισε να θάψει το πτώμα της πίσω απ’ τον τοίχο. Όταν οι αρχές αρχίζουν να ερευνούν την εξαφάνιση της γυναίκας του, δεν μπορούν να του προσάψουν καμία κατηγορία. Την τελευταία μέρα όμως – κι ενώ ο ήρωας είναι καθησυχασμένος – αποφασίζει να τους δείξει όλο το σπίτι, ακόμη και το κελάρι. Μόνο που το απόκοσμο νιαούρισμα της γάτας που είχε θάψει μαζί με την άτυχη γυναίκα του τον πρόδωσε…

Ο Πόε χρησιμοποίησε τις προλήψεις εναντίον των μαύρων ελουροειδών, όχι για να τις συνδέσει με την ατυχία αλλά ως μέσο επιβολής της θείας δίκης, ενώ παράλληλα θίγει το θέμα του αλκοολισμού καθώς ήταν κι ο ίδιος αλκοολικός. Αν και το όνομα της γάτας μας παραπέμπει στο θάνατο -της- , μιας και του δόθηκε το όνομα του αρχαιοελληνικού θεού του Κάτω Κόσμου, τελικά τον οδήγησε μεταφορικά στο δικό του θάνατο.

 

Από την άλλη πλευρά Η τελευταία μαύρη γάτα είναι ένα παραμύθι για μικρούς και μεγάλους, όπως άλλωστε είναι όλα του Τριβιζά. Επικεντρώνεται στην εκδίωξη όλων των μαύρων γατών από τον πλανήτη, καθώς οι εξουσιάζοντες φορείς προσπαθούν να τις χρησιμοποιήσουν σαν εξιλαστήριο θύμα για την πολιτική τους ανικανότητα. Ο Πρωταγωνιστής μας γίνεται μάρτυρας απαγωγής μιας μαύρης γάτας κι από εκείνη τη στιγμή κι έπειτα αρχίζουν οι περιπέτειές του. Γραμμένο με σκοπό να περάσει έντονα αντιρατσιστικά νοήματα έχει μεταφερθεί και στο θέατρο, ενώ σαν ανάγνωσμα είναι ιδιαίτερα ευχάριστο. Άλλωστε, δε θα περιμέναμε κάτι λιγότερο από τον «ποιητή των παραμυθιών», όπως έχει ονομαστεί ο Τριβιζάς. Κι αν στη σύχρονη εποχή, κυριαρχεί ο ρατσιμός κάθε είδους, η παράλλογη φύση αυτού του κοινωνικού φαινομένου φαίνεται από τη μη ανοχή στο διαφορετικό κι ας είναι σε αυτή την περίπτωση το χρώμα της γούνας ενός ζώου. Η επιλογή, βέβαια, δεν ήταν τυχαία, μιας και οι ρατσιστικές συμπεριφορές βασίζονται σε προκαταλήψεις, όπως συμβαίνει και στην περίπτωση των εβένινων αυτών πλασμάτων. Ένα βιβλίο διαχρονικό μα κι επίκαιρο, αν παρατηρήσει σιωπηλά και φωναχτά κάποιος τις κοινωνικές συμπεριφορές γύρω μας.

 

Αν ο μακάβριος ρομαντικός Πόε δεν είναι του γούστου σας, την επόμενη φορά που θα βρεθείτε σε κάποιο βιβλιοπωλείο ρωτήστε αν έχουν το βιβλίο του Τριβιζά και πιστέψτε με δε θα το μετανιώσετε! Κι αν πάλι στο δρόμο σας δείτε μία μαύρη γάτα, συμπεριφερθείτε όπως θα κάνατε αν βλέπατε μία άλλου χρώματος. Τώρα αν δεν σας αρέσουν οι γάτες, δεν υπάρχει λύση για εσάς. Αποφύγετέ τις!

Vixen

Vixen: fox like House Ravenclaw. Η πρώτη του κοιτώνα της που είχε ως μαγικό κατοικίδιο στο Χόγκουαρτς μια αλεπού. Ζωομάγος. Στις προηγούμενες ζωές της βρέθηκε στο Κάμελοτ και ήταν μαθήτρια του Σαίξπηρ.

No Comments

Post a Comment